Türkiye’nin yarı iletken alanındaki uzun ve inişli çıkışlı serüveni, yerli teknoloji girişimlerinin yeni hamleleriyle yeniden hız kazanıyor. Bu alandaki dikkat çeken projelerden biri de Yongatek’in geliştirdiği ve “Çelik” adı verilen yerli mikrodenetleyici (MCU) oldu. Beko ile yapılan iş birliği kapsamında yürütülen proje, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı çerçevesinde hayata geçiriliyor.
Yongatek tarafından geliştirilen Çelik MCU’nun Ar-Ge sürecinin büyük ölçüde tamamlandığı, seri üretimin ise 2026 yılında başlamasının hedeflendiği belirtiliyor. Özellikle beyaz eşya sektörüne odaklanan proje kapsamında, sadece Beko’nun yıllık ihtiyacının yaklaşık 30 milyon adet seviyesinde olduğu ifade ediliyor. Savunma, robotik ve IoT gibi alanların da eklenmesiyle bu rakamın 50 milyon adede ulaşabileceği öngörülüyor.
RISC-V tabanlı yerli mimari
Çelik’i stratejik açıdan önemli kılan unsurların başında, çipin açık kaynaklı RISC-V mimarisiyle geliştirilmesi geliyor. 32 bit yapıya sahip olan ve 48 MHz frekansta çalışan MCU, bu sayede lisans maliyetlerinden arındırılmış bir tasarım sunarken, Türkiye’nin kapalı mimarilere olan bağımlılığını da azaltmayı hedefliyor. RISC-V tercihinin, olası ticari ve politik kısıtlamalara karşı uzun vadeli bir güvence sağladığı vurgulanıyor.
Teknik tarafta ise Çelik; motor kontrolü, sensör okuma ve ekran yönetimi gibi beyaz eşyalarda kritik görevleri üstlenebilecek şekilde tasarlandı. PWM motor kontrol birimleri, ADC modülleri, UART, I2C ve SPI gibi temel haberleşme protokolleri tek çip üzerinde yer alıyor. Çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve fırın gibi ürünlerde aktif olarak kullanılması planlanıyor.
Seri üretim öncesi son aşama
Yongatek, nihai ASIC üretimine geçmeden önce Çelik tasarımını FPGA üzerinde doğruladı ve dijital prototip sürecini tamamladı. Tüm çekirdek doğrulama testlerinin başarıyla geçtiği açıklanırken, değerlendirme kartı ve yazılım geliştirme kitinin de hazırlandığı bildirildi. Seri üretim tarafında ise küresel yarı iletken üreticilerinin seçenekler arasında olduğu ifade ediliyor.
MCU’dan ötesi hedefleniyor
Yongatek’in yol haritası yalnızca mikrodenetleyicilerle sınırlı değil. Şirket, savunma sanayisinde kritik öneme sahip FPGA çözümleri ve 12 nm üretim sürecine dayanan yapay zeka çipleri üzerinde de çalışmalar yürütüyor. Ayrıca gelecekte 5G non-terrestrial network (NTN) altyapılarında kullanılabilecek çiplere yönelik Ar-Ge faaliyetleri de devam ediyor.
Uzmanlara göre Çelik, küresel yarı iletken pazarında devlerle rekabet edecek bir ürün olmasa da, Türkiye açısından stratejik bir eşik anlamı taşıyor. Yaygın kullanılan çiplerin en azından bir bölümünün yerli olarak tasarlanıp üretilebilmesi, uzun vadede teknoloji ekosisteminin güçlenmesi açısından kritik görülüyor.
